Türkiye’de radyoaktif alan temizliğinde ilk, radyoaktif-kimyasal kirliliğin birlikte temizlendiği dünyadaki tek saha uygulaması olan Gaziemir Projesi’nde çevresel iyileştirme faaliyetleri fiilen tamamlandı.
Proje Hakkında
İzmir ili Gaziemir ilçesinde bulunan eski Aslan Avcı A.Ş. sahası, 1940–2010 yılları arasında kurşun geri kazanım faaliyetlerinin gerçekleştirildiği bir tesistir. Yapılan tespitler sonucunda, sahada tehlikeli kimyasal atıklar ile Europium-152 (Eu-152) kaynaklı radyoaktif kirlilik bulunduğu belirlenmiş ve bu kapsamda tesis faaliyetleri sonlandırılmıştır.
Bu durum, alanın klasik kirlenmiş saha tanımının ötesine geçmesine neden olmuş ve özel mevzuat ile teknik yaklaşımlar gerektiren bir saha haline gelmiştir.
Proje Kapsamı
Yönetim ve Denetim
YÖNETMELİK VE MEVZUAT
Süreç boyunca saha faaliyetleri, gözetim firmaları ve ilgili kurumların denetimi altında kontrollü şekilde gerçekleştirilmiştir.
· Radyoaktif Kirliliğe Maruz Kalmış Alanların Çevresel İyileştirme Faaliyetlerinin Yetkilendirilmesine İlişkin Yönetmelik (Resmî Gazete Tarihi: 13.08.2022 Resmî Gazete Sayısı 31922)
· Ulusal Radyasyon İzleme ve Radyasyon Kontrolü Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete Tarihi: 12.08.2022 Resmî Gazete Sayısı: 31921)
· Radyoaktif Maddelerin Serbestleştirilmesi ve Salımına İlişkin Yönetmelik (Resmî Gazete Tarihi: 01.09.2023 Resmî Gazete Sayısı: 32296)
· Radyasyon Güvenliği Yönetmeliği (Resmî Gazete Tarihi: 24.03.2000 Resmî Gazete Sayısı: 23999)
· Radyoaktif Atık ve Kullanılmış Yakıt Yönetimi Yönetmeliği (Resmî Gazete Tarihi: 07.11.2023 Resmî Gazete Sayısı: 32362)
· Radyoaktif Maddenin Güvenli Taşınması Yönetmeliği (Resmî Gazete Tarihi: 08.07.2005 Resmî Gazete Sayısı: 25869)
· Radyoaktif Maddelerin Güvenli Taşınmasına İlişkin Kılavuz - RSGD-KLV-035
· Radyolojik Acil Durumların Değerlendirilmesi ve Müdahalesi İçin Kullanılacak Genel Prosedürlere İlişkin Kılavuz- RSGD-KLV-031
· Düşük Aktiviteli Radyoaktif Kaynaklar ile Güvenli Çalışma Talimatlarının Hazırlanmasına İlişkin Kılavuz- RSGD-KLV-027
· Araç/Konteyner Tarama Uygulamalarında Radyasyondan Korunma Programının Hazırlanmasına İlişkin Kılavuz - RSGD-KLV-026
· Radyasyondan Koruyucu Donanımlara İlişkin Kılavuz - RSGD-KLV-020
· Metal Hurdalarda Radyoaktivite İzleme ve Radyasyondan Korunmaya İlişkin Kılavuz - RSGD-KLV-008
· Radyasyon Alanlarının Sınıflandırılmasına İlişkin Kılavuz - RSGD-KLV-005 (Rev.1)
· Radyasyon Uyarı İşaretlerine İlişkin Kılavuz - RSGD-KLV-004
· Ulusal Radyasyon Acil Durum Planı (URAP) - 2019
· Radiation Protection and Safety Of Radiation Sources: International Basic Safety Standards, General Safety Requirements Part 3 (International Atomic Energy Agency Vienna, 2014)
· Remediation Strategy and Process for Areas Affected by Past Activities Or Events,
· General Safety Guide No. GSG-15 - (International Atomic Energy Agency Vienna, 2022)
· Release Of Sites from Regulatory Control on Termination of Practices, WS-G-5.1 (International Atomic Energy Agency Vienna, 2006)
· Application of The Concepts of Exclusion, Exemption and Clearance, RS-G 1.7 (International Atomic Energy Agency Vienna, 2004)
· Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete Tarihi: 18.06.2022 Resmî Gazete Sayısı: 31870)
· Radyasyon Acil Durumlarının Yönetimi Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete Tarihi: 16.06.2023 Resmî Gazete Sayısı: 32223)
· 2872 sayılı Çevre Kanunu (Resmî Gazete Tarihi: 11.08.1983 Resmî Gazete Sayısı: 18132)
· Atık Yönetimi Yönetmeliği (Resmî Gazete Tarihi: 02.04.2015 Resmî Gazete Sayısı: 29314)
· Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik (Resmî Gazete Tarihi: 08.06.2010 Resmî Gazete Sayısı: 27605)
· Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) tarafından yayımlanan “Remediation Strategy and Process for Areas Affected by Past Activities or Events (GSG-15)”, “Release of Sites From Regulatory Control on Termination of Practices (WS-G-5.1)” ve “Application of the Concepts of Exclusion, Exemption and Clearance (RS-G-1.7)” dokümanları
